
کتاب قانون مدنی زرتشتیان
گردآوری و برگردان
موبد رستم شهزادی
::
نسخه اصلی ، بدون تحریف و سانسور
اندازه
14*21
تعداد جلد
1 جلد
کتاب «قانون مدنی زرتشتیان» گردآوری و برگردان موبد رستم شهزادی، اثری کمنظیر در شناخت ساختار اجتماعی و حقوقی ایران باستان است. موبد رستم شهزادی، از مفاخر جامعه زرتشتی، با پژوهشهای گسترده خود توانست پلی میان میراث معنوی و متون حقوقی کهن برقرار کند و تصویری روشن از زندگی و ارزشهای اجتماعی ایرانیان باستان ارائه دهد.
این کتاب با بررسی تاریخ ادبیات اوستایی و پهلوی آغاز میشود و سپس به تحلیل کتابهای حقوقی در این دو دوره میپردازد. در خلال مباحث، نویسنده نشان میدهد که چگونه آموزههای بنیادین گاتها – سرودهای اشوزرتشت – الهامبخش ارزشهای انسانی و اخلاقی بودهاند و بر شکلگیری قوانین مدنی اثر گذاشتهاند. همچنین جایگاه خُرده اوستا بهعنوان کتاب نیایشهای روزانه، پیوندی عمیق میان زندگی معنوی و اجتماعی زرتشتیان برقرار کرده و نقش مهمی در استمرار هویت فرهنگی آنان داشته است.
بخش پایانی اثر به برگردان فارسی ماتیکان هزار داتستان اختصاص دارد؛ مهمترین و مفصلترین کتاب حقوقی بازمانده از دوران ساسانی. این متن که در زمان خسرو دوم تدوین شد، به موضوعاتی چون قوانین خانوادگی، ازدواج، طلاق، اجاره و قراردادهای اجتماعی میپردازد و تصویری جامع از سامان اجتماعی آن دوره به دست میدهد.
کتاب «قانون مدنی زرتشتیان» منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ، حقوق و دین است و برای هر علاقهمند به میراث معنوی و فرهنگی ایران باستان، دریچهای تازه به دنیای قوانین، نیایش و اندیشههای کهن میگشاید.
کتاب «قانون مدنی زرتشتیان» یکی از مهمترین منابع برای شناخت ساختار اجتماعی، حقوقی و خانوادگی در جامعه زرتشتی است. این اثر مجموعهای از قوانین، احکام و آیینهای مدنی را ارائه میکند که از دل سنتهای کهن و متون اوستایی همچون وندیداد برگرفته شدهاند. اهمیت این کتاب در آن است که نشان میدهد دین زرتشتی صرفاً یک نظام اعتقادی نیست، بلکه نظامی حقوقی-اجتماعی منسجم نیز داشته است.
از منظر نقد، نقطه قوت اثر در نظمدهی دقیق به مفاهیم متنوعی همچون ارث، ازدواج، طلاق، سرپرستی و مالکیت است که نشان میدهد جامعه زرتشتیان از دیرباز دارای ساختاری منظم و قانونمند بوده است. بااینحال، یکی از ضعفهای آن اتکا به ترجمهها و تفاسیر قدیمی است که ممکن است با دیدگاههای نوین حقوقی همخوان نباشند. مقایسه این اثر با پژوهشهای جدیدتر درباره حقوق اقلیتهای دینی در ایران، آشکار میسازد که «قانون مدنی زرتشتیان» بیشتر ارزش تاریخی و فرهنگی دارد تا کاربرد حقوقی امروزین.
بااینحال، برای پژوهشگران حقوق تطبیقی، دانشجویان تاریخ حقوق و علاقهمندان به ساختار اجتماعی ایران باستان، این کتاب منبعی ضروری و بسیار آموزنده است. همچنین میتواند برای درک زمینههای اجتماعی اجرای آیینهایی چون پوشیدن سدره و بستن کشتی در بستر خانوادگی، سودمند باشد.